Czy można mieć więcej niż jeden testament?

Tak. Jedna osoba może w ciągu swojego życia sporządzić więcej niż jeden testament.

Nie oznacza to jednak, że po śmierci wszystkie dokumenty będą automatycznie obowiązywały w całości.

W przypadku kilku testamentów kluczowe znaczenie ma ich treść oraz wzajemna relacja poszczególnych postanowień.

Czy można sporządzić kilka testamentów?

Tak.

Przepisy pozwalają spadkodawcy w każdej chwili odwołać cały testament lub jego poszczególne postanowienia. Nowy testament może więc zmieniać wcześniejszą wolę spadkodawcy.

W praktyce testamenty mogą powstawać w różnych momentach życia.

Przyczyny są różne:

zmiana sytuacji rodzinnej,
narodziny dzieci,
ślub lub rozwód,
zakup mieszkania,
sprzedaż części majątku,
pogorszenie lub poprawa relacji rodzinnych.

Czy ostatni testament zawsze obowiązuje?

Nie zawsze można odpowiedzieć na to pytanie jednym zdaniem.

Jeżeli najnowszy testament wyraźnie odwołuje wcześniejszy dokument, sytuacja jest stosunkowo prosta.

Jeżeli jednak nowy testament nie zawiera takiego wyraźnego postanowienia, odwołaniu ulegają te wcześniejsze zapisy, których nie można pogodzić z nową treścią.

Przykład dwóch testamentów

W pierwszym testamencie pani Anna napisała:

Cały mój majątek przekazuję córce.

Kilka lat później sporządziła kolejny testament:

Samochód przekazuję synowi.

Po jej śmierci konieczne będzie ustalenie, jak oba dokumenty odnoszą się do siebie i czy ich postanowienia można pogodzić.

To pokazuje, dlaczego pozostawianie wielu testamentów bez jasnego określenia ich wzajemnej relacji może prowadzić do problemów.

Czy kilka testamentów może obowiązywać jednocześnie?

W pewnych sytuacjach tak.

Jeżeli poszczególne postanowienia nie są ze sobą sprzeczne, możliwe jest ich uwzględnienie.

Dlatego nie zawsze można przyjąć prostą zasadę:

„Zawsze liczy się wyłącznie ostatni dokument”.

Decydująca jest treść testamentów.

Czy można mieć testament własnoręczny i notarialny?

Tak, w życiu jednej osoby mogą pojawić się testamenty sporządzone w różnych formach.

Przepisy przewidują między innymi testament własnoręczny oraz testament sporządzony w formie aktu notarialnego.

Sama forma dokumentu nie rozwiązuje jednak automatycznie problemu kilku testamentów.

Istotne jest ustalenie treści i chronologii rozrządzeń.

Czy małżonkowie mogą napisać jeden wspólny testament?

Polskie przepisy stanowią, że testament może zawierać rozrządzenia tylko jednego spadkodawcy.

Oznacza to, że nie należy traktować jednego wspólnego dokumentu sporządzonego przez małżonków jako standardowego rozwiązania przewidzianego przez polskie prawo testamentowe.

Każda osoba powinna zadbać o własne rozrządzenie testamentowe.

Jak uniknąć problemów przy kilku testamentach?

Najlepiej zadbać o jasność.

Warto:

oznaczyć datę każdego testamentu,
jednoznacznie wskazać, czy poprzedni testament zostaje odwołany,
unikać sprzecznych zapisów,
nie pozostawiać przypadkowo kilku wersji dokumentu bez wyjaśnienia,
przy skomplikowanym majątku skorzystać z pomocy notariusza.

Czy trzeba zniszczyć stary testament?

Nie zawsze.

Jeżeli jednak stary testament ma zostać całkowicie odwołany, warto zadbać o to, aby późniejsza wola spadkodawcy nie budziła wątpliwości.

Przepisy przewidują między innymi możliwość sporządzenia nowego testamentu albo zniszczenia wcześniejszego dokumentu z zamiarem jego odwołania.

Co zrobić, gdy po śmierci znaleziono kilka testamentów?

Nie należy samodzielnie wybierać dokumentu, który wydaje się „najbardziej korzystny”.

Wszystkie odnalezione testamenty mogą mieć znaczenie dla sprawy spadkowej.

Należy je ujawnić zgodnie z procedurą dotyczącą postępowania spadkowego.

Najczęściej zadawane pytania

Czy można napisać drugi testament?

Tak.

Czy drugi testament automatycznie unieważnia pierwszy?

Nie zawsze. Jeżeli nie zawiera wyraźnego odwołania wcześniejszego testamentu, odwołane są przede wszystkim postanowienia sprzeczne z nową treścią.

Czy można mieć trzy testamenty?

Tak, liczba sporządzonych testamentów sama w sobie nie jest najważniejsza. Kluczowe znaczenie ma ich treść i skutki prawne.

Czy małżonkowie mogą mieć wspólny testament?

Polskie przepisy przewidują, że testament zawiera rozrządzenia tylko jednego spadkodawcy.

Podsumowanie

Można mieć więcej niż jeden testament.

Im więcej jednak dokumentów o różnej treści pozostaje po śmierci spadkodawcy, tym większe ryzyko sporów i trudności interpretacyjnych.

Najbezpieczniej jest jasno określić, która wersja testamentu ma wyrażać aktualną wolę.

Uwaga: przepisy dotyczące testamentów i dziedziczenia mają charakter prawny i mogą się zmieniać. Przy testamencie dotyczącym znacznego majątku, nieruchomości, wydziedziczenia lub bardziej skomplikowanej sytuacji rodzinnej warto zweryfikować aktualne przepisy i skonsultować dokument z notariuszem albo prawnikiem.