Polisa na życie a spadek – czy świadczenie wchodzi do masy spadkowej?
Czy pieniądze z polisy na życie są częścią spadku? Sprawdź, kto otrzyma świadczenie i dlaczego nie zawsze trafia ono do spadkobierców.
Czy pieniądze z polisy na życie trzeba dzielić między spadkobierców? Co do zasady – nie.
Jeżeli zmarły wskazał w polisie osobę uprawnioną do otrzymania świadczenia, pieniądze z polisy przypadają tej osobie i nie wchodzą do spadku po ubezpieczonym.
Tak stanowi art. 831 § 3 Kodeksu cywilnego.
Pieniądze z polisy nie są częścią spadku
To najważniejsza zasada.
Jeżeli na przykład Jan Kowalski miał polisę na życie na 200 000 zł i jako osobę uprawnioną wskazał żonę, po jego śmierci żona może otrzymać 200 000 zł z polisy.
Kwota ta nie staje się elementem masy spadkowej, którą trzeba następnie dzielić między spadkobierców.
Oznacza to również, że osoba otrzymująca pieniądze z polisy nie musi być spadkobiercą.
Uposażony i spadkobierca to nie to samo
To dwie różne role.
Spadkobierca otrzymuje majątek należący do zmarłego na podstawie dziedziczenia ustawowego albo testamentu.
Osoba uprawniona z polisy otrzymuje świadczenie na podstawie umowy ubezpieczenia.
Dlatego możliwa jest sytuacja, w której jedna osoba dziedziczy mieszkanie po zmarłym, a zupełnie inna otrzymuje pieniądze z jego polisy na życie.
Czy trzeba mieć testament, żeby otrzymać pieniądze z polisy?
Nie.
Do otrzymania świadczenia z polisy nie jest potrzebny testament, jeżeli osoba została prawidłowo wskazana jako uprawniona.
Podstawą wypłaty jest umowa ubezpieczenia oraz wskazanie osoby uprawnionej.
Co jeśli wskazano kilka osób?
Jeżeli ubezpieczony wskazał kilka osób, mogą one otrzymać świadczenie zgodnie z udziałami określonymi w polisie.
Jeżeli udziałów nie określono, przepisy przewidują równe części.
Przykładowo, przy polisie na 100 000 zł i dwóch osobach uprawnionych, bez wskazania udziałów, każda z nich otrzyma co do zasady 50 000 zł.
Co jeśli nie ma wskazanej osoby?
Brak wskazania uposażonego nie oznacza automatycznie, że pieniądze stają się częścią spadku.
Jeżeli w chwili śmierci ubezpieczonego nie ma osoby uprawnionej, zastosowanie może mieć art. 832 Kodeksu cywilnego oraz postanowienia ogólnych warunków ubezpieczenia. Przepisy przewidują w takiej sytuacji możliwość przypisania świadczenia najbliższej rodzinie według zasad określonych w OWU, chyba że umowa stanowi inaczej.
Dlatego w takim przypadku trzeba sprawdzić konkretną umowę ubezpieczenia.
Czy spadkobiercy mogą żądać pieniędzy z polisy?
Sam fakt bycia spadkobiercą nie daje automatycznie prawa do świadczenia z polisy.
Jeżeli zmarły wskazał inną osobę jako uprawnioną, świadczenie co do zasady należy się właśnie jej.
Przykład
Zmarły pozostawił żonę i dwoje dzieci. W testamencie dzieci zostały wskazane jako spadkobiercy.
Jednocześnie w polisie na życie jako osobę uprawnioną wskazał swoją siostrę.
W takiej sytuacji:
- dzieci dziedziczą majątek zgodnie z zasadami dziedziczenia,
- siostra może otrzymać świadczenie z polisy,
- pieniądze z polisy nie stają się częścią spadku.
Najważniejsze
Świadczenie z polisy na życie przypadające wskazanej osobie uprawnionej nie wchodzi do spadku po ubezpieczonym.
Dlatego przy ustalaniu majątku po śmierci bliskiej osoby warto rozdzielić dwie kwestie: co zmarły pozostawił w spadku oraz jakie świadczenia przysługują na podstawie zawartych przez niego umów ubezpieczenia.
FAQ
Czy pieniądze z polisy na życie wchodzą do spadku?
Co do zasady nie, jeżeli świadczenie przypada wskazanej osobie uprawnionej.
Czy spadkobierca może otrzymać pieniądze z polisy?
Tak, jeżeli został wskazany jako osoba uprawniona albo wynika to z zasad obowiązujących w danej umowie.
Czy testament ma wpływ na osobę uprawnioną z polisy?
Co do zasady wskazanie osoby uprawnionej w polisie działa niezależnie od testamentu.
Czy pieniądze z polisy trzeba dzielić między spadkobierców?
Nie, jeżeli świadczenie należy się konkretnej osobie wskazanej w polisie.
Co jeśli uposażony zmarł przed ubezpieczonym?
Takie wskazanie staje się bezskuteczne. Wówczas należy sprawdzić zasady wynikające z art. 832 Kodeksu cywilnego oraz OWU.