Jak zaplanować własny pogrzeb krok po kroku? Praktyczny poradnik

Chcesz zaplanować własny pogrzeb? Sprawdź krok po kroku, jak ustalić formę pochówku, miejsce, rodzaj ceremonii, muzykę, kwiaty i sposób pożegnania.

Zaplanowanie własnego pogrzebu może wydawać się trudnym i ponurym tematem. Dla wielu osób jest jednak przede wszystkim sposobem na przekazanie rodzinie własnej woli i ograniczenie liczby decyzji, które bliscy będą musieli podejmować po śmierci.

Nie trzeba planować wszystkiego.

Nie trzeba też od razu podpisywać umów z zakładem pogrzebowym ani rezerwować wszystkich usług.

Można zacząć od kilku podstawowych decyzji i zapisać je w jednym miejscu.

W tym poradniku pokazujemy jak zaplanować własny pogrzeb krok po kroku – od wyboru formy pochówku, przez miejsce i rodzaj ceremonii, aż po muzykę, kwiaty, nekrolog i przekazanie życzeń rodzinie.

Jeżeli najpierw chcesz dowiedzieć się, czy w ogóle można zaplanować własny pogrzeb za życia, przeczytaj:

[Czy można zaplanować własny pogrzeb za życia?]

Jak zacząć planowanie własnego pogrzebu?

Nie zaczynaj od wyboru trumny, urny ani kwiatów.

Najpierw odpowiedz sobie na jedno pytanie:

Jak chciałbym, żeby wyglądało moje ostatnie pożegnanie?

Dopiero później warto przejść do szczegółów.

Najprostszy plan obejmuje:

wybór formy pochówku,
wybór miejsca,
decyzję dotyczącą rodzaju ceremonii,
określenie najważniejszych elementów pożegnania,
ustalenie muzyki,
decyzję dotyczącą kwiatów,
ustalenie, kogo należy poinformować,
decyzję dotyczącą nekrologu,
zapisanie własnych życzeń,
poinformowanie rodziny, gdzie znajdują się ustalenia.

Nie wszystkie punkty musisz wypełnić.

Najważniejsze jest ustalenie tych rzeczy, które naprawdę mają dla Ciebie znaczenie.

Krok 1. Zdecyduj: kremacja czy tradycyjny pochówek?

To zazwyczaj pierwsza i najważniejsza decyzja.

Możesz wybrać:

tradycyjny pochówek w trumnie,
kremację i pochówek urny,
pochówek urny w istniejącym grobie rodzinnym,
inne rozwiązanie dopuszczalne przez obowiązujące przepisy.

Jeżeli masz zdecydowane zdanie, warto powiedzieć o nim rodzinie.

Nie zakładaj, że bliscy „na pewno będą wiedzieli”.

Mogą mieć zupełnie inne wyobrażenie o tym, czego byś chciał.

Kremacja czy pochówek?

Jeżeli nie masz jeszcze zdania, warto osobno przeanalizować obie możliwości.

[Kremacja czy tradycyjny pochówek – co wybrać?]

W tym artykule nie będziemy powtarzać szczegółów dotyczących kremacji. Chodzi przede wszystkim o to, żebyś podjął własną decyzję i przekazał ją rodzinie.

Krok 2. Wybierz miejsce pochówku

Kolejne pytanie brzmi:

Gdzie chciałbyś zostać pochowany?

Możesz preferować:

rodzinny grobowiec,
konkretny cmentarz,
miejscowość, z którą jesteś związany,
miejsce pochówku rodziców lub innych bliskich,
cmentarz znajdujący się blisko rodziny.

Nie zawsze jednak wskazane miejsce będzie dostępne.

Dlatego jeżeli zależy Ci na konkretnym cmentarzu, warto wcześniej sprawdzić możliwości pochówku.

[Jak wybrać miejsce pochówku?]

Jeżeli myślisz o konkretnym miejscu i chcesz zabezpieczyć je wcześniej, osobnym tematem jest możliwość rezerwacji miejsca.

[Czy można wykupić miejsce na cmentarzu za życia?]

Krok 3. Sprawdź, czy istnieje grób rodzinny

Jeżeli w rodzinie znajduje się już grób, warto ustalić:

gdzie się znajduje,
kto jest w nim pochowany,
jaki jest jego rodzaj,
kto posiada dokumenty dotyczące grobu,
kto jest dysponentem miejsca,
czy istnieje możliwość kolejnego pochówku.

Nie zakładaj, że skoro jest to „grób rodzinny”, to każda osoba z rodziny automatycznie może zostać w nim pochowana.

Prawo do grobu i zasady korzystania z miejsca pochówku mogą zależeć od wielu okoliczności.

Dlatego warto wyjaśnić tę kwestię wcześniej.

[Grób rodzinny – kto może zostać w nim pochowany?]

Krok 4. Wybierz rodzaj ceremonii

Teraz zastanów się, jak ma wyglądać samo pożegnanie.

Możesz preferować:

pogrzeb religijny,
pogrzeb świecki,
skromną ceremonię,
większą uroczystość z udziałem rodziny i znajomych,
ceremonię z przemówieniami,
pożegnanie bez przemówień.

Nie istnieje jeden właściwy sposób.

Najważniejsze jest to, żeby odpowiadał Twojej woli oraz był możliwy do zorganizowania w konkretnym miejscu.

[Pogrzeb świecki czy religijny – czym się różnią?]

Krok 5. Zastanów się, kto powinien uczestniczyć w pożegnaniu

To temat, o którym rzadko mówi się podczas planowania pogrzebu.

Możesz jednak wskazać, że szczególnie zależy Ci na obecności:

najbliższej rodziny,
konkretnych przyjaciół,
dawnych współpracowników,
osób mieszkających za granicą,
określonej grupy osób.

Możesz również wskazać osoby, które powinny zostać poinformowane o śmierci, nawet jeżeli nie będą mogły przyjechać na pogrzeb.

Warto zapisać ich imiona, nazwiska i – jeżeli to możliwe – dane kontaktowe.

Krok 6. Wybierz muzykę

Muzyka może być jednym z najbardziej osobistych elementów ceremonii.

Możesz wskazać:

jeden konkretny utwór,
kilka piosenek,
muzykę klasyczną,
pieśni religijne,
muzykę instrumentalną,
utwór, który ma dla Ciebie szczególne znaczenie.

Nie musisz tworzyć wielkiej playlisty.

Czasami wystarczą dwa lub trzy utwory.

Dobrym pomysłem jest również zapisanie dlaczego wybrałeś właśnie tę muzykę.

Dzięki temu rodzina nie tylko odtworzy utwór, ale będzie wiedziała, dlaczego był dla Ciebie ważny.

Krok 7. Zdecyduj, co z kwiatami

Kolejna decyzja może dotyczyć oprawy pogrzebu.

Możesz wskazać:

że chcesz kwiaty,
jakie kwiaty lubisz,
że preferujesz jeden konkretny rodzaj,
że zamiast kwiatów bliscy mają wesprzeć wybraną organizację,
że zależy Ci na skromnej oprawie.

Nie trzeba jednak szczegółowo planować każdego bukietu.

Jeżeli chcesz poznać więcej możliwości, zobacz:

[Kwiaty, wieńce, znicze i szarfy – jak wybrać odpowiedni sposób pożegnania bliskiej osoby?]

Krok 8. Zdecyduj, jak poinformować innych o śmierci

Dzisiaj rodzina ma więcej możliwości niż kiedyś.

Informacja może pojawić się:

w nekrologu prasowym,
w nekrologu internetowym,
na stronie zakładu pogrzebowego,
na stronie cmentarza, jeżeli taki system funkcjonuje,
w mediach społecznościowych,
poprzez bezpośrednie wiadomości lub telefon.

Możesz określić, który sposób najbardziej Ci odpowiada.

Jeżeli zależy Ci na tradycyjnej formie, możesz wskazać również konkretną gazetę.

Jeżeli ważniejszy jest szybki dostęp do informacji, możesz wskazać publikację internetową.

Krok 9. Zastanów się nad treścią nekrologu

Nie musisz pisać całego nekrologu.

Możesz jednak przekazać rodzinie swoje preferencje.

Na przykład:

krótki i oficjalny tekst,
bardziej osobiste pożegnanie,
cytat,
informację o miejscu pogrzebu,
informację o kremacji,
prośbę o nieskładanie kwiatów,
prośbę o wsparcie konkretnej organizacji.

Możesz również przygotować własną propozycję tekstu.

Nie musi zostać wykorzystana w niezmienionej formie.

Najważniejsze, żeby rodzina wiedziała, jak chciałbyś zostać przedstawiony w ostatnim pożegnaniu.

Krok 10. Zdecyduj, czy podczas ceremonii ma być wspomnienie o Tobie

To coraz częściej spotykany element ceremonii.

Możesz poprosić, aby ktoś:

wygłosił krótkie wspomnienie,
przeczytał fragment Twojego listu,
opowiedział historię z Twojego życia,
przeczytał kilka zdań przygotowanych wcześniej.

Możesz również pozostawić rodzinie całkowitą swobodę.

Jeżeli jednak masz konkretny pomysł, warto go zapisać.

Krok 11. Zapisz najważniejsze życzenia

Po przejściu poprzednich kroków możesz przygotować własny dokument.

Nie musi być długi.

Najprościej podzielić go na kilka części:

Moje życzenia dotyczące pogrzebu

Forma pochówku:
....................................................

Miejsce:
....................................................

Rodzaj ceremonii:
....................................................

Muzyka:
....................................................

Kwiaty:
....................................................

Osoby do poinformowania:
....................................................

Nekrolog:
....................................................

Inne życzenia:
....................................................

Gdzie znajduje się dokument:
....................................................

To może być jedna strona.

Nie chodzi o stworzenie skomplikowanego dokumentu, ale o to, aby najważniejsze informacje znalazły się w jednym miejscu.

Krok 12. Powiedz rodzinie, że taki dokument istnieje

To jeden z najważniejszych kroków.

Nawet najlepiej przygotowany plan nie pomoże, jeżeli nikt nie będzie wiedział, że istnieje.

Powiedz przynajmniej jednej lub kilku najbliższym osobom:

„Przygotowałem swoje życzenia dotyczące pogrzebu. Są w tym miejscu. Chciałbym, żebyście o nich wiedzieli.”

Nie trzeba organizować rodzinnego zebrania.

Czasami wystarczy spokojna rozmowa z partnerem, dzieckiem, rodzeństwem albo inną zaufaną osobą.

Krok 13. Nie chowaj planu w miejscu, którego nikt nie zna

To praktyczna rzecz, o której łatwo zapomnieć.

Jeżeli swoje życzenia zapiszesz na kartce i schowasz ją w miejscu znanym wyłącznie Tobie, rodzina może nigdy jej nie znaleźć.

Dlatego warto:

powiedzieć rodzinie, gdzie dokument się znajduje,
przekazać kopię zaufanej osobie,
przechowywać dokument razem z innymi ważnymi informacjami,
aktualizować go, jeżeli zmienią się Twoje decyzje.

Nie ma potrzeby tworzenia kilkunastu kopii.

Ważne jest przede wszystkim, aby jedna osoba wiedziała, gdzie szukać.

Krok 14. Co z formalnościami i pieniędzmi?

Planowanie własnego pogrzebu nie oznacza automatycznie planowania całego życia po śmierci.

To dwie różne rzeczy.

Jeżeli chcesz uporządkować:

testament,
rachunki bankowe,
polisy,
zobowiązania,
nieruchomości,
dokumenty,
sprawy cyfrowe,

warto zrobić to w osobnym planie.

Pomocny jest tutaj poradnik:

[Co warto uporządkować przed śmiercią? Praktyczny poradnik]

Nie należy również traktować listy życzeń dotyczących pogrzebu jako testamentu.

Testament i plan pogrzebu pełnią zupełnie inne funkcje.

Krok 15. Czy trzeba wcześniej wybierać zakład pogrzebowy?

Nie.

Możesz to zrobić, jeżeli chcesz dokładnie poznać możliwości i ceny.

Możesz również pozostawić rodzinie wybór zakładu.

Jeżeli jednak zależy Ci na konkretnym rozwiązaniu, możesz wcześniej:

porównać oferty,
zapytać o organizację kremacji,
sprawdzić możliwości transportu,
zapytać o organizację ceremonii,
poznać koszty poszczególnych usług.

Nie oznacza to jednak, że musisz od razu zamawiać usługę.

W wielu przypadkach samo zebranie informacji będzie wystarczające.

[Zakład pogrzebowy – co może załatwić za rodzinę?]

Plan własnego pogrzebu – gotowa checklista

Jeżeli nie chcesz czytać całego artykułu jeszcze raz, możesz skorzystać z poniższej listy.

MOJA CHECKLISTA

☐ Zdecydowałem/am, czy chcę kremację czy tradycyjny pochówek.

☐ Wskazałem/am preferowane miejsce pochówku.

☐ Sprawdziłem/am, czy istnieje grób rodzinny.

☐ Ustaliłem/am, jaki rodzaj ceremonii preferuję.

☐ Zdecydowałem/am, czy pogrzeb ma być religijny czy świecki.

☐ Wybrałem/am muzykę.

☐ Określiłem/am swoje życzenia dotyczące kwiatów.

☐ Wskazałem/am osoby, które powinny zostać poinformowane.

☐ Zdecydowałem/am, czy chcę nekrolog.

☐ Określiłem/am najważniejsze elementy pożegnania.

☐ Spisałem/am swoje życzenia.

☐ Powiedziałem/am rodzinie, gdzie znajduje się dokument.

☐ Jeżeli chciałem/am, przekazałem/am kopię zaufanej osobie.

☐ Poinformowałem/am rodzinę o najważniejszych decyzjach.

Jeżeli większość pól jest zaznaczona, masz już przygotowany podstawowy plan własnego pożegnania.

Nie musisz zaplanować wszystkiego

To bardzo ważne.

Planowanie własnego pogrzebu nie powinno zamienić się w kolejną listę obowiązków.

Nie musisz:

wybierać konkretnego modelu trumny,
ustalać każdego szczegółu ceremonii,
pisać całego nekrologu,
wybierać każdego kwiatu,
przewidywać wszystkich możliwych sytuacji.

Możesz pozostawić rodzinie część decyzji.

Dobry plan powinien odpowiadać przede wszystkim na pytanie:

„Co jest dla mnie naprawdę ważne?”

Co warto zrobić już dzisiaj?

Jeżeli chcesz zacząć bez odkładania tematu, poświęć 15–20 minut.

Weź kartkę i odpowiedz na pięć pytań:

1. Czy chcę kremacji czy tradycyjnego pochówku?

2. Gdzie chciałbym zostać pochowany?

3. Czy chcę ceremonii religijnej czy świeckiej?

4. Jaka muzyka powinna pojawić się podczas mojego pożegnania?

5. Kogo chciałbym, aby rodzina poinformowała o mojej śmierci?

To wystarczy na początek.

Resztę możesz dopisać później.

A jeżeli zmienisz zdanie?

Możesz zmienić swoje życzenia.

To bardzo ważne.

Dzisiaj możesz preferować kremację, a za kilka lat zmienić zdanie.

Możesz również zmienić miejsce pochówku, rodzaj ceremonii, muzykę czy inne elementy pożegnania.

Dlatego jeżeli przygotowałeś własny plan, warto co jakiś czas go przejrzeć i zaktualizować.

Na dokumencie możesz umieścić datę jego sporządzenia.

Dzięki temu rodzina będzie wiedziała, która wersja jest najnowsza.

Czy planowanie własnego pogrzebu jest dziwne?

Nie.

Dla jednych osób będzie to bardzo naturalna forma uporządkowania swoich spraw.

Dla innych rozmowa o pogrzebie będzie zbyt trudna.

Nie ma jednej właściwej reakcji.

Warto jednak pamiętać o jednej rzeczy:

planowanie własnego pożegnania nie musi oznaczać myślenia o śmierci. Może oznaczać myślenie o rodzinie.

Jeżeli dzięki kilku prostym decyzjom bliscy będą mieli mniej wątpliwości w trudnym momencie, przygotowanie takiej listy może okazać się bardzo pomocne.